Kwaliteit en capaciteit hoog in het vaandel bij Kamp Agro

Joachim Kamp en zijn broer Laurent waren één van de eerste telers met een optische sorteerinstallatie voor aardappelen. Belangrijkste reden om hiertoe over te gaan was de zoektocht naar een grotere sorteercapaciteit met behoud van kwaliteit. Dat pakte goed uit. Inmiddels staat er een volledig geautomatiseerde lijn in de schuur.

V.l.n.r.: Laurent, Martijn, Jasper, en Joachim Kamp.

In één van de schuren op het erf van Kamp Agro wordt hard gewerkt. Het constante geluid van de sorteerinstallatie wordt af en toe overstemd door de heftruck die kisten verplaatst. In de leeskamer in de nok van de schuur merk je van die geluiden op de begane grond maar weinig. Jasper Kamp zit aan de leesband maar erg druk heeft hij het niet. De partij die onder zijn handen door gaat, is zo goed als schoon, dankzij de optische sorteerinstallatie die het voorwerk heeft gedaan.

De akkerbouwers uit Rutten – Laurent en Joachim en zijn zoons Jasper en Martijn – weten dat de handjes aan de band vrijwel overbodig zijn, maar toch zit er altijd iemand in de leeskamer na te lezen. “Afnemers van pootaardappelen betalen tegenwoordig zo veel voor goed materiaal dat we het niet over ons hart kunnen krijgen dat er nog een kluit in de partij zou zitten. Wij willen kwaliteit leveren”, zegt Jasper Kamp met klem. De jonge ondernemer vindt het ook fijn om de aardappelen nog eenmaal onder ogen te krijgen. “Je hebt een heel jaar je best gedaan om deze te telen, oogsten en bewaren. In de leeskamer zie je wat voor product je aflevert.”

De optische sorteerlijn – een Optica CS – doet exact wat hij moet doen. “We kunnen, afhankelijk van de grofte, zo’n 15 ton per uur wegwerken”, legt zijn oom Laurent uit. Die grote capaciteit geeft hen de tijd en ruimte om ook voor derden pootgoed te sorteren. Zeker als er als gevolg van het groeiseizoen veel onrechtmatigheden in een partij zitten, kloppen collega’s bij hen aan. Jasper: “Vorig jaar zaten er veel kluiten in de geoogste aardappelen. Toen hebben we vrij veel sorteerwerk voor collega’s kunnen doen.” Martijn vult hem aan: “We sorteren ook wel partijen bovenmaats voor derden. Dan blijkt tijdens het sorteren dat er toch weer veel knollen terug kunnen in de potermaat. Dat scheelt deze telers ook weer veel geld.”

Dit jaar zien ze minder probleempartijen. “De oogst is mooi uit de grond gekomen, de kwaliteit is goed”, aldus Jasper. “Dan gaat het sorteren ook een stuk makkelijker.”

Prototype

In 2013 is de eerste sorteerinstallatie van Schouten geïnstalleerd bij Kamp Agro. Of beter gezegd; een prototype ervan. De broers Kamp waren in die jaren al langere tijd op zoek naar een nieuwe sorteerinstallatie met een hoge nauwkeurigheid en een hoge capaciteit. Die konden ze in het bestaande aanbod niet vinden. Op een verjaardag ontmoetten de Kamps de voormalig directeur van Schouten, het bedrijf dat destijds werkte aan de ontwikkeling van een optische sorteerinstallatie. Doordat Joachim en Laurent geïnteresseerd waren in deze nieuwe technieken, raakten ze betrokken bij de ontwikkeling van de Optica. Laurent: “We zijn er vanaf het eerste denkproces bij betrokken.”

Het prototype bleek al snel een succes: twee jaar laten hadden ze de eerste officiële Optica met tien sporen. Deze machine bewees zich al na één seizoen, vertelt Joachim. “Toen we aan het eind van dat sorteerseizoen de balans opmaakten, zagen we dat we meer aardappelen in de pootgoedmaat hadden, er minder beschadiging in de knollen zat, het lezen veel sneller was gegaan en de capaciteit groter was. Precies wat we zochten”, vertelt Jasper.

Inmiddels is de eerste optische sorteerder vervangen door een geoptimaliseerde variant. Deze heeft een bunkersysteem en twaalf sporen. Het is niet alleen de grotere capaciteit waar de telers tevreden over zijn. De optische sorteerder leidt ook tot een betere maatsortering. Joachim: “We kunnen nu tot 2% nauwkeurig. Ik durf bijna zelfs te zeggen 0%. En dat terwijl we bij een eerdere sorteerder een keer uitkwamen op 6%.”

''Tot aan het wikkelen gaat alles nu automatisch. Vroeger deden we acht pallets per uur, nu kunnen we tot zestien pallets aan.''

Bovenmaats pootgoed

De winst zit vooral in het goede sorteerwerk. Martijn: “Er ging tot die tijd veel pootgoed weg als bovenmaats. Ook aardappelen die daar eigenlijk niet bij hoorden, zoals langwerpige knollen die door de zeven vielen. Met de optische sorteerder pakt dit wel goed uit. In tijden met lage prijzen voor bovenmaats betaalt zo’n machine zich dan best snel terug.”

In een later stadium is de sorteerder uitgebreid met een kluitenscheider. “Daar hebben we veel arbeid mee bespaard”, zegt Martijn. Daarnaast is de lijn uitgebreid met een geautomatiseerde opzaklijn. “Tot aan het wikkelen gaat alles nu automatisch. Vroeger deden we acht pallets per uur, nu kunnen we tot zestien pallets aan.” Alles bij elkaar een flinke investering, maar wel eentje die een grote arbeidsbesparing met zich meebrengt, erkent Joachim. “We redden ons nu eigenlijk met twee man.” Eigenlijk hebben ze nu wat sorteercapaciteit over.

Meer fritesrassen

Eind december zitten de mannen volop in het sorteerwerk. Er is circa een derde deel van de pootaardappelen weggewerkt. Vroeger was dat anders, dan zaten ze voor kerst al op 45%. Dat komt vooral door een verschuiving in de rassen, vertelt Martijn. “Door de groeiende vraag naar fritesaardappelen zijn we relatief gezien minder exportrassen gaan telen. Daarmee valt een deel van de vroege leveringen en dus ook het vroege sorteerwerk weg.” Daar zit wel een risico aan, vindt Joachim. “De aardappelen blijven nu langer bij ons in de bewaring. We blijven hierdoor als teler langer verantwoordelijk voor het product.”

Het areaal aardappelen bij Kamp Agro beslaat dit jaar achttien rassen. Best veel, erkennen ze direct. “We zeggen al vijf jaar dat we willen minderen in het aantal rassen, maar dat hebben we nog steeds niet gedaan’, lacht Laurent. Het brede rassenpakket is met name voortgekomen uit risicospreiding. En deels uit hun zoektocht naar rassen met een goede resistentie tegen aardappelmoeheid. “Vanuit die vraag telen we voor Agrico de rassen Lugano en Armedi.”

''We zijn hartstikke trots op wat we hier hebben staan nu''

Trots

De vader van Laurent en Joachim kwam na de drooglegging van de Noordoostpolder vanuit Noord-Brabant naar de boerderij bij Rutten. Hij begon met een domeinschuur, zijn zoons hebben het bedrijf in de loop der jaren uitgebreid. Sinds de jaren tachtig is er op deze locatie ieder decennium een schuur of bewaarplaats bij gebouwd. Daarnaast hebben ze een bedrijf aan de andere kant van Rutten en bij Nagele aangekocht. De investeringen in de sorteerlijnen maken het plaatje compleet voor de akkerbouwers. Of ze trots zijn op hun bedrijf? Jasper: “We zijn hartstikke trots op wat we hier nu hebben staan.”

Een echt vaste taakverdeling is er niet heel sterk onder de vier mannen. Wel is het zo dat Laurent wat meer op zijn bedrijf in Nagele actief is, waar hij zich meer richt op de bewaring en aflevering van peen en uien.

De eerste stappen richting een overname zijn in gang gezet maar is op korte termijn nog niet in beeld. Jasper: “We hebben de tip gekregen: begin op tijd met de overdracht. En het is best goed om hier al op tijd over in gesprek te gaan; over hoe je als bedrijf verder wilt als er één of twee uit de maatschap stappen. Ook al zijn we nog niet toe aan de overname, Martijn en ik weten al wel waar we aan toe zijn als het eenmaal zo ver is.”